Source: News Canada
ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। AI ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਕਲ ਕਰਨ, ਆਪਣੇ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਸਟਰਕਾਰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਘੁਟਾਲੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।
ਦਾਦਾ–ਦਾਦੀ ਘੁਟਾਲਾ
ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ ਕਿ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਗੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੇਪਰਵਾਹ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਗੇ। AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਣਗੇ। ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ: ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਦਦ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇਗੀ? ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੰਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇੱਕ “ਗੁਪਤ ਸ਼ਬਦ” ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ।
ਨਕਲੀ ਆਰਡਰ
ਇਹ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਘੁਟਾਲਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਲੌਗਇਨ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਜਾਇਜ਼ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਮ ਸੰਸਕਰਣ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਆਰਡਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਇਨਵੌਇਸ ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਭੇਜਣਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਕਿਆਸੇ ਸੁਨੇਹੇ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖੋ। ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਕਦੇ ਵੀ ਲਿੰਕਾਂ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ ਜਾਂ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਪਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ। ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਸੰਪਰਕ ਫਾਰਮ ਰਾਹੀਂ ਖੁਦ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਉਹ ਵੀ ਘੁਟਾਲੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ ਭੁਗਤਾਨ (APP) ਧੋਖਾਧੜੀ
AI ਟੂਲ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਜਾਇਜ਼-ਜਾਪਦੇ ਤੇਜ਼ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਲਈ ਪੁੱਛਣ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਕਸਰ ਤੁਹਾਡੀ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਰੈਵੇਨਿਊ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਟੈਕਸ, ਬੈਂਕ ਓਵਰਡਰਾਫਟ ਫੀਸ ਜਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਬਿੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਪਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
AI ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲ ਦੀ ਵਿਛੋੜਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਅਟੱਲ ਭੁਗਤਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ, AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਸਟਰਕਾਰਡ, ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਟੂਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖੋਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਟਰੈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵਧੇਰੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੀਏ – ਬਿਹਤਰ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
